ييلاق بسيار خوبى است . چون خيلى نزديك است ، كمتر در اينجا منزل مىكنند . دو سه ساعت [ 217 آ ] ديگر رفته در خرّم‌دره مىمانند . واقعى درهء سبز خرمى است . راهش دامنه ولى هموار [ است ] . پست و بلند كمى دارد . بعضى آب و آباديها در اطراف راه هست . خرم‌درّه خود خرم‌درّه ده باصفاى معتبرى است . باغات و زراعت زياد دارد . آبش بسيار [ و ] در كنار رودخانه واقع است . « 9 » حمام و مسجد خوبى دارد . مردمش ترك [ اند ] . بعضى باراندازها به‌جهت كاروان ساخته‌اند . سلطانيه از خرم‌درّه الى سلطانيه هفت ساعت يا قدرى بيشتر است . نيمهء اول راه دامنه و دره ، قدرى پست [ و ] بلند دارد . بعد از آن هموار است . طرفين راه دهات و مزارع هست . در سر راه دو ده واقع است . اوّل ساين‌قلعه « 10 » [ كه ] ده ادبارى است . ثانى اميرآباد « 11 » [ كه ] جاى خوبى است . قدرى كه از اميرآباد گذشت ، راه هموار مىشود . خود سلطانيه از چمنهاى مشهور ايران است ، چمنى است بسيار وسيع . اطرافش كوه ، چشمه‌ها و آبهاى جارى بسيار دارد . سابقا شهر عظيمى بوده است . حال [ 217 ب ] به كلى خراب است . گنبد سلطانيه از عمارات قديم چيزى كه باقى است يك دو پارچه ديوار قلعه‌اى است از

--> ( 9 ) . « قريهء خرم‌دره كنار رودخانه‌اى واقع است . جزو بلوك ابهر رود است كه از محال خمسه و زنجان است » . ( عبد العلى اديب الملك ، دافع الغرور ، به كوشش ايرج افشار ، ص ص 7 - 46 ) . ( 10 ) . ساين قلعه - صاين قلعه ( صايين قلعه ) . در سفرنامهء شاردن سان قالا آمده است و مقصود همين صاين قلعه يا حسن قلعه است . ( سياحتنامهء شاردن ، ترجمهء محمد عباسى ، ص ، 31 ) . ( 11 ) . « در سه فرسنگى قريهء اميرآباد ، امير اصلان خان است كه رعايايش خراب و پريشان است . قلعه و برجش از دور پيداست ، ليكن درونش چون دل رعايا از آبادى جداست » . ( همان كتاب ، ص 48 ) . محتملا مقصود از قلعه اشاره به صاين قلعه است .